Rheoli ansicrwydd mewn amseroedd ansicr | Education Support
Coronavirus update: We continue to be here to provide mental health and wellbeing support to all education staff.

Rheoli ansicrwydd mewn amseroedd ansicr

English 

Gall fod yn anodd rheoli'r ansicrwydd lluosog a achosir gan y pandemig. Mae Mike Armiger, Cynghorydd Addysg ac Iechyd Meddwl Annibynnol, yn darparu rhywfaint o gyngor ymarferol i athrawon a staff addysg i'ch helpu chi i ymdopi'n fwy effeithiol.

Rhowch ychydig o ganmoliaeth i chi'ch hun

Rhywbeth y mae athrawon a staff addysg yn aml yn ei anwybyddu yw rhoi rhywfaint o ganmoliaeth i'n hunain. Rydym wedi cyflawni llawer iawn eisoes dros y chwech i ddeg mis diwethaf yn ystod y pandemig hwn. Rydym wedi gorfod addasu mewn ffyrdd nad oeddem erioed yn meddwl oedd yn bosibl. Fe ddylen ni gymryd eiliad i bwyso a mesur y pethau anhygoel rydyn ni wedi'u cyflawni yn unigol ac ar y cyd.

Mae llawer ohonom, gan gynnwys fi fy hun, wedi deffro yn y bore a meddwl bod y diwrnod y tu hwnt i ni.

Mae cymaint o bethau y mae'n rhaid i ni eu gwneud, cymaint o rwystrau yn y ffordd i ni gyflawni'r pethau rydyn ni eisiau eu gwneud i'r bobl ifanc rydyn ni'n gweithio gyda nhw. Mewn gwirionedd, rydym wedi goresgyn y rhwystrau hynny dro ar ôl tro. Felly mae'n hanfodol ein bod ni'n pwyso a mesur i ddeall faint rydyn ni wedi'i wneud eisoes a faint rydyn ni eisoes wedi'i addasu.

Delio â chanllawiau sy'n newid yn barhaus

Ychwanegir at yr ymdeimlad o ansicrwydd i addysgwyr gan y canllawiau sy'n newid yn barhaus i ysgolion yn ystod y pandemig.  Mae hyn yn achosi pryder uwch a gall deimlo'n llethol.  

Felly pan ryddheir y canllaw hwnnw ein hymateb fel arfer yw ymateb i'r canllawiau newydd.  Sut allwn ni wneud hyn? Sut allwn ni wneud y llall? Mae'r cyfan yn teimlo mor amhosibl!

Ni allwn ddileu'r ymatebion hynny wrth gwrs, ond mae yna bethau y gallwn eu gwneud i helpu i reoli'r teimladau hynny. Yn bersonol, rwyf wedi annog addysgwyr i wneud cynllun pan fydd canllawiau newydd yn cael eu rhyddhau. Gall hyn olygu edrych arno'n gyflym ond heb ddisgwyl eich bod wedi ei ddehongli'n llawn ar unwaith a chydnabod y bydd angen i chi weithio ar y cyd o fewn cymuned yr ysgol neu'r awdurdod i ymateb ac ymateb yn effeithiol.

Peth arall a all helpu yw camu i ffwrdd o'r cyfryngau cymdeithasol oherwydd weithiau pan welwn orbryder, gofidiau a phryderon pobl eraill gall hyn chwyddo ein teimladau negyddol ein hunain.

Rhywbeth i edrych ymlaen ato

Ar hyn o bryd mae llawer o bobl rwy'n siarad â nhw yn teimlo diffyg gobaith oherwydd nad oes ganddyn nhw ddim byd i edrych ymlaen ato. Mae hyn wrth gwrs yn rhywbeth rydyn ni i gyd yn cael trafferth ag ef. Boed yn wyliau, gweld perthnasau, diwrnod allan, mae ein hanallu i gynllunio a chael rhywbeth i edrych ymlaen ato yn cael effaith fawr ar ein synnwyr o les.

GALLWN ni wneud cynlluniau o hyd a rhoi rhywbeth i ni'n hunain edrych ymlaen ato.  Rydym wedi gweld nifer fawr yn darganfod neu'n ailddarganfod agweddau ohonyn nhw eu hunain; fel hobïau, nosweithiau ffilm, coginio, chwarae gêm neu beth bynnag y bo.

Cyn hynny, roedd ein bywydau mor brysur, yn aml nid oedd gennym lawer o amser i wneud pethau o'r fath. Felly yn ystod y cyfyngiadau cyfredol gallwn ni gael pethau yn ein bywydau y gallem edrych ymlaen atynt. Dim ond y gallent fod ar raddfa ychydig yn llai ar hyn o bryd.

Diogelwch a chysur

Pan fyddwn yn trosglwyddo o'r oriau goleuach i'r gaeafau tywyllach ac oerach, mae'n bwysig ceisio adeiladu diogelwch a chysur yn ein cartrefi. Mae hyn hyd yn oed yn bwysicach nawr yn ystod y cyfyngiadau a osodir oherwydd y pandemig.  Mae cysyniad yn Sgandinafia o'r enw hygge, y cysyniad hwn o gysur a theimladau aml-synhwyraidd o ddiogelwch yn ein cartrefi. Mae'n ymwneud â'n hannog i hyrwyddo synhwyrau yn ein hamgylcheddau. Efallai mai arogl cannwyll ydyw, gallai fod yn gwisgo rhai goleuadau bach, gallai fod yn lamp, gallai fod yn oleuadau lliw, gallai fod yn flanced, gallai fod yr holl bethau hynny.

Ond mae adeiladu'r ymdeimlad hwnnw o gysur yn ein cartrefi, yn enwedig ar hyn o bryd, yn hanfodol bwysig oherwydd mae'n rhoi nid yn unig rhywbeth i edrych ymlaen ato ond mae'n gwneud inni deimlo'n ddiogel yn ein hamgylcheddau. Felly mae unrhyw beth y gallwn ei wneud o amgylch hynny ar lefel aml-synhwyraidd yn benodol, yn syniad da iawn.

Beth bynnag ydyw, nid oes rhaid iddo fod yn ddrud. Gallai fod yn cwtshio ar y soffa gyda blanced, llyfr da a phaned gynnes. Beth bynnag ydyw sy'n gwneud ichi deimlo'n ddiogel, yn gyffyrddus ac yn gysurus.  Roedd rhai rhieni yn siarad â mi am wneud cuddfannau blancedi gyda'u plant ac roeddent i gyd yn eistedd ac yn cael siocled poeth gyda malws melys. Gall fod mor syml â hynny.

Dod o hyd i lawenydd a gobaith

Mae'n bwysig inni ddod o hyd i lawenydd ac elfennau o obaith. Mae angen ychydig mwy o ysgafnder i'ch dyddiau a'ch bywyd nawr. Felly gallai fod yn gwylio rhywbeth doniol, gallai fod yn rhywbeth gobeithiol, jôc wirion, beth bynnag sy'n rhoi gwên ar eich wyneb.

Yn aml gellir dod o hyd i lawenydd yn yr ysgol hefyd. Yn aml, gallwch chi ymgolli, yn enwedig os ydych chi'n arweinydd, gyda'r gwaith papur, cynllunio a holl heriau bywyd bob dydd. Felly yn achlysurol, byddwn yn mynd i lawr i ystafell ddosbarth a threulio peth amser gyda phlant a phobl ifanc. Mae'n hyfryd gweld un o'r plant yn ailddarganfod rhywbeth o ran eu dysgu, gwylio plentyn yn chwerthin yn afreolus neu ddim ond ei ddiffyg pryder cyffredinol am unrhyw beth sy'n ymddangos yn bwysig yn y byd ehangach.

Gall gweld y byd trwy lygaid plentyn ein helpu i gael persbectif a gweld y byd mewn ffordd wahanol.

Nid ydych chi ar eich pen eich hun

Cofiwch fod llinell gymorth Education Support yma i chi ar unrhyw adeg. Peidiwch ag aros nes eich bod yn teimlo wedi'ch gorlethu. Gall ein cefnogaeth eich helpu i gynnal eich ecwilibriwm a chadw synnwyr o gydbwysedd. Felly hyd yn oed os nad yw pethau'n erchyll i chi a'ch bod chi'n gallu ymdopi, fe allai fod yn werth rhoi galwad i ni gynnal y cyflwr hwnnw yn unig.

Pob lwc am weddill yr hanner tymor hwn. Cymerwch ofal.

Sut gallwn ni helpu

Gall athrawon a staff addysg, mewn ysgolion, colegau a phrifysgolion, sy'n teimlo dan straen neu'n bryderus yn ystod yr amseroedd ansicr hyn gael cefnogaeth emosiynol gyfrinachol gan ein llinell gymorth gyfrinachol am ddim:  08000 562561.

Beth allwch chi ei wneud?

Os ydych mewn sefyllfa i helpu eraill yn yr amseroedd rhyfeddol hyn, ystyriwch gyfrannu  fel y gallwn barhau i ateb y nifer cynyddol o alwadau a cheisiadau grantiau enbyd yr ydym yn eu derbyn. Diolch yn fawr iawn.